"Η Στίξις του δέρματος εν Ιαπωνία" - Άρθρο του 1886 δημοσιευμένο στην εφημερίδα Εστία

Extras - Τεύχος 23

Πριν από εκατόν τριάντα χρόνια, το 1886, η "Εστία", μια εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας της εποχής, δημοσίευσαι ένα άρθρο με αρκετές λεπτομέρειες για το πως γινόταν το tattoo στην Ιαπωνία, το Traditional Japanese tattoo δηλαδή. Πέρα από τη γλαφυρή περιγραφή του Γιαπωνέζικου τατουάζ, στο άρθρο συναντάμε και γενικές πληροφορίες για το tattoo, τις εφαρμογές και τη θεματολογία του, ενώ δε λείπει η αρνητική, αναμενόμενη βέβαια, κατηγοριοποίηση των τότε "εστιγμένων". Ακολουθεί η απόδοση του αυθεντικού κειμένου, όπου διαβάζουμε τα παρακάτω.

Απόδοση: HeartbeatInk Team.

Σε όλη τη γη είναι πολύ συνηθισμένο να δημιουργούνται ανεξίτηλα σημάδια στο δέρμα. Μεταξύ των πολιτισμένων λαών περιορίζεται στον όχλο και μάλιστα στο ναυτικό. Οι ναύτες της Βορείου και της Δυτικής Ευρώπης αποτυπώνουν πάνω τους τατουάζ με θαλάσσια τέρατα, οι στρατιώτες όπλα, οι επιρρεπής στον έρωτα - οι ερωτιάρηδες- καρδιές, άλλοι ονόματα και χρονολογίες. Η άγρια αυτή συνήθεια δεν είναι άγνωστη και στην Ελλάδα. Οι χυδαιότατοι εκ του όχλου τοποθετούν στίγματα ή όπως κοινώς λέγεται πατούν στο στήθος, στους βραχίονες, σπανιότερα δε στο πίσω μέρος των χεριών και των ποδιών, πλοία, όπλα, σταυρούς, άνθη, χρονολογίες, Μακεδόνες, Γοργόνες, τον Ερωτόκριτο και την Αρετούσα κλπ. 

Πολύ περίεργος είναι ο τρόπος κατά τον οποίο γίνεται η στίξη του δέρματος στην Ιαπωνία. Την περιγραφή αυτού βρίσκουμε από το σύγγραμμα «περί των φυσικών ιδιωμάτων των Ιαπώνων» αυτό που άρτια δημοσίευσε ο Γερμανός ιατρός Baetz, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γιοκοχάμα της Ιαπωνίας. Αυτός γράφει ότι η συνήθεια του τατουάζ στο δέρμα, επικρατεί μόνο στον χυδαίο όχλο. Οι αχθοφόροι, οι άνθρωπο του πεζοδρομίου, οι παλαιστές, όλοι εκείνοι των οποίων το βιοποριστικό έργο απαιτεί κατανάλωση υπέρμετρου μυϊκής δύναμης και οι οποίοι εργάζονται στις πόλεις και είναι αναγκασμένοι να μην αφήνουν το σώμα γυμνό, νομίζουν ότι δια τις στίξεως μπορούν να κρύψουν την γυμνότητα. Τα στίγματα που κοσμούν το δέρμα τους φαίνονται από μακριά σαν ενδύματα και έτσι ανενόχλητοι εργάζονται γυμνοί. Εξαιτίας αυτού όταν η στίξη είναι πλήρης και τέλεια, δηλαδή όταν ο κορμός, τα χέρια και οι κνήμες των ποδιών είναι γεμάτα τατουάζ ονομάζεται «νίκι νογιμπάμπ» δηλαδή «κρεάτινο υποκάμισο». Ποτέ δεν κάνουν τατουάζ στο κεφάλι, στον τράχηλο, στα χέρια και στα πόδια. Αλλά το υπόλοιπο του σώματος καλύπτουν με παράξενες και περίεργες εικόνες. 

Οι πολεμοχαρείς αρέσκονται να χτυπούν τατουάζ στο στήθος, δράκους ή λιοντάρια, οι δε ειδυλλιακοί προτιμούν τις αγροτικές παραστάσεις στη φύση. Συνήθως αυτός που επιθυμεί να χτυπήσει τατουάζ στο σώμα του, δεν κοπιάζει στην εξεύρεση εικόνων αλλά εκλέγει την παράσταση που του αρέσει από κάποιο «λαϊκό» εικονογραφημένο βιβλίο. 

Αν ο στιγεύς, δηλαδή ο τατουατζής (Χοριμονόχι), είναι έμπειρος, δεν χάνει τον καιρό του περισσότερο από μια ημέρα. Γεμίζει με τατουάζ το στήθος και την κοιλιά ή και το πίσω μέρος του σώματος με την εικόνα που του έχει παραγγελθεί, αν και για να γίνει αυτό χρειάζονται περισσότερα από διακόσιες χιλιάδες στίγματα. Αλλά και τα στίγματα αυτά δεν είναι καθόλου επώδυνα, ούτε ματώνουν· μόνο σε κάποια μέρη του σώματος γίνονται αισθητά, όπως στους αγκώνες και στο πίσω μέρος των γονάτων. Αμέσως μετά την αποπεράτωση της στίξης τα μέρη που έχουν γίνει τατουάζ καθαρίζονται με ζεστό νερό, που προξενεί ελαφρύ σωματικό πόνο, μερικές φορές δε και πυρετό που διαρκεί κάποιες ώρες. 

Τα χρώματα των οποίων γίνεται χρήση προς στίξη είναι το μελάνι - η σινική μελάνη - το οποίο μεταβάλλεται σε κυανό χρώμα όταν τοποθετείται στο δέρμα και κόκκινο. Ο τρόπος στίξης είναι απλούστατος αλλά απαιτεί κάποια επιδεξιότητα. 

Ο στιγεύς σχεδιάζει κατ’ αρχάς ότι θέλει να απεικονίσει στο δέρμα αυτού που ζητάει να στιγματισθεί, αλλά μερικές φορές καταπιάνεται αμέσως με την εργασία, χωρίς να έχει προηγηθεί σχέδιο. 

Εργαλείο για το τατουάζ έχει μια μικρή ράβδο που αποτελείται από δύο σειρές πολύ λεπτών βελόνων τοποθετημένες η μια πλησίον της άλλης. Ο στιγεύς τοποθετεί την αριστερή παλάμη στο σώμα του στιζομένου έτσι ώστε το στικτέον μέρος να βρίσκεται μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη. Ανάμεσα δια του παράμεσου δακτύλου του ίδιου χεριού τοποθετείται χρωστήρας που χρησιμεύει αντί πυξίδας και περιέχει σινική μελάνη και ερυθρό χρώμα. Στον χρωστήρα αυτό βυθίζει ο στιγεύς τις βελόνες. Η μικρή ράβδος στης οποίας την άκρη είναι προσαρμοσμένες οι βελόνες κρατιέται με το δεξί χέρι, τα δε κεντήματα-τσιμπήματα  γίνονται με μεγάλη ταχύτητα και με ακρίβεια ραπτικής μηχανής, την οποία αδυνατεί να παρακολουθήσει ο οφθαλμός.

Όχι σπανίως, αλλά δέκα φορές μέσα σ’ ένα δευτερόλεπτο καταφέρεται στο σώμα του στιζόμενου ο ραβδίσκος, δηλαδή, επειδή έχει δέκα βελόνες γίνονται εκατό κεντήματα το δευτερόλεπτο. Αυτή δε η εργασία εξακολουθεί επί πολλές ώρες, οι δε βελόνες προκαλούν λεπτά στίγματα με απεικονίσεις μαχών, τοπίων, ζώων, ανθών. 

«Όσο πιο στιγματισμένο ήταν το σώμα του ανδρός τόσο πιο ευγενής και σπουδαίος λογιζόταν, ενώ ένα σώμα άστικτο φανέρωνε αγένεια και κατώτερη κοινωνική τάξη», έγραψε ο Ηρόδοτος περί των αρχαίων Θρακών. Οι δε Ιάπωνες θεωρούσαν όσοι φορούσαν στίγμα ως ένδειξη εγκαρτερήσεως και ανδρείας. Οι γυναίκες εκτός σπανιότατων και ελάχιστα εντίμων εξαιρέσεων, ουδέποτε στίζονται. 

Προ δεκαετίες υπήρχαν μόνο στην πρωτεύουσα της Ιαπωνίας περισσότεροι των τριάντα χιλιάδων εστιγμένων της εργατικής τάξης. Από τότε η Ιαπωνική κυβέρνηση κατάλαβε ότι το έθιμο αυτό ήταν υπόλειμμα των απολίτιστων χρόνων και απαγόρευσε την στίξη, η οποία όμως και σήμερα ακόμα γίνεται λαθραία. 

Οι Ιάπωνες θαύμασαν πολύ όταν έμαθαν ότι οι γιοι του πρίγκιπα της Ουαλίας όταν ήρθαν στην Ιαπωνία ζήτησαν να χτυπήσουν τατουάζ. Αυτό θεωρήθηκε ολοφάνερη δικαιολογία και τιμή του καταπολεμούμενου εθίμου. 

Με κανένα τρόπο όμως η στίξη είναι σε υπόληψη, παρά μόνο στον όχλο. Κανείς δε από την ανώτερη τάξη κρίνει αναγκαίο να στιγματοφορήσει.    

Top