Κώστας Πλιάκας

Artists - Studios - Τεύχος 21

Ο μοναδικός Κώστας Πλιάκας μίλησε στο HeartbeatInk Tattoo Magazine για την τεράστια αγάπη που τρέφει για το tattoo, τη μαγεία του γεωμετρικού tattoo, τη σημασία των σφαιρικών γνώσεων όσον αφορά το tattooing και τα tattoo styles, την σπουδαιότητα του apprenticeship και την πολυπλοκότητά του, την προτεραιότητα της τεχνικής, την ευθύνη που φέρουν όλοι οι tattooers, τις επιρροές του, τα παλιά τα χρόνια με τον εκλιπόντα Ανδρέα Μαρνέζο, καθώς και τη σχέση του με το θείο. 

Φωτογραφίες & συνέντευξη: Ινώ Μέη.

Πως “μυήθηκες” στο χώρο του tattoo;

Δε μυήθηκα (γελάει). Η πρώτη «σοβαρή» επαφή με το tattoo ήταν όταν γνώρισα τον Τόλη (σ.σ. Tolle') από το Eightball Tattoo. Ήμασταν συμμαθητές στον ΑΚΤΟ και ο Τόλης αποτέλεσε ένα ερέθισμα για να πάρω λίγο μπρος και να καταλάβω τι ακριβώς σήμαινε tattoo. Μέχρι τότε το μόνο που ξέραμε από tattoo ήταν ό,τι βλέπαμε στα ξένα περιοδικά. Εμένα μου άρεσε εξαρχής το tattoo design και όχι το να κάνεις tattoo. Δεν θεωρούσα τον εαυτό μου τόσο ικανό στο να κάνω tattoo, όσο στο να ζωγραφίζω σχέδια που προορίζονται για να γίνουν tattoo. Θυμάμαι διάφορους φίλους και συμμαθητές να μου ζητούν να τους κάνω ένα σχέδιο για να πάνε να το χτυπήσουν στη Σουζάνα για παράδειγμα. Νομίζω ότι ήταν σημαντικό που είχα αυτή την κλίση και την αγάπη στο σχέδιο από μικρός. Βέβαια, αυτή η εμπειρία και γνωριμία μου με τον Τόλη με έκανε να αγαπήσω ακόμα παραπάνω την τέχνη του tattoo.

Για τι εποχή μιλάμε;

Γύρω στο 1995-6. Κάπου εκεί. 

Πριν ανοίξει ο Τόλης δηλαδή το στούντιο.

Ναι, τότε βάραγε στο σπίτι και τότε ήταν και πολλοί λίγοι οι τατουατζίδες σε όλη την Ελλάδα. Σε όλο τον κόσμο βασικά. 

Αυτό το ερέθισμα πως εξελίχθηκε στην πορεία;

Αρχικά ο στρατός μου έκοψε λίγο τη φόρα και με πήγε λίγο πίσω σ' όλη αυτή τη φάση. Ωστόσο, βγαίνοντας απ' το στρατό κι αφού είχα τελειώσει και τις σπουδές μου, για κάποιο περίεργο λόγο βρέθηκα στο στούντιο του συγχωρεμένου του Λεκτικού (σ.σ. του Ανδρέα Μαρνέζου), στο Barcode. Ως γνωστόν, άνοιξε πολλές πόρτες στη δική μας γενιά. Δηλαδή, πολλοί περάσαν κι από εκεί. Στο στούντιο του Μαρνέζου είδαμε μια διαφορετική προσέγγιση στην τέχνη του tattoo και στο τι πάει να πει να είσαι επαγγελματίας και να διατηρείς tattoo studio.

Σε ποιο αντικείμενο ήταν οι σπουδές σου;

Σπούδασα γραφιστική, την οποία βέβαια δεν ακολούθησα ποτέ μου! Αλλά τώρα που έχω βρει τον δρόμο μου με τα γεωμετρικά νομίζω ότι κατάλαβα γιατί έπρεπε να περάσω απ΄ την γραφιστική: για να βάλω το μυαλό μου να σκεφτεί, να μπει σ' αυτή τη σχεδιαστική διαδικασία. Διότι η γραφιστική είναι πολύ κοντινή με τα σχέδια που κάνω τον τελευταίο καιρό. 

Τι ήταν αυτό που σε οδήγησε στο γεωμετρικό tattoo και πότε συνέβη; 

Είναι γύρω στα δέκα χρόνια που έγινε η αρχή. Η αλήθεια είναι ότι το γεωμετρικό στυλ δεν έχει αρχή και τέλος. Είναι τόσα πολλά τα ερεθίσματα. Όλο αυτό ξεκίνησε απ' τη φύση, παρατηρώντας τη φύση και εμβαθύνοντας σε αυτό που βλέπεις: στην πραγματικότητα. Όπως εμβαθύνεις και την ώρα που κάνεις το tattoo, γιατί άλλο πράγμα βλέπει ο tattoer κι άλλο πράγμα ο πελάτης. Εστιάζοντας λοιπόν σ' αυτή τη λεπτομέρεια, άρχισα να παρατηρώ πολλά γεωμετρικά στοιχεία τα οποία καλλιτεχνικά με εξιτάραν. Αυτό ήταν κάτι που ήθελα να περάσω και στον τρόπο που παρουσίαζα το tattoo. Όλα αυτά τα στοιχεία σε συνδυασμό με μια αρχέγονη μορφή της τέχνης - καθώς η αρχαία ελληνική ζωγραφική χρησιμοποιούσε γεωμετρικά στοιχεία - όλο αυτό το γραμμικό και οι μαύρες γραμμές και ο συνδυασμός με την tribal σκηνή, νομίζω τελικά ότι όλα τείνουν να γίνουν ένα και ότι όλοι είμαστε ένα και όλοι είμαστε διαφορετικοί ωστόσο και πρέπει όλα αυτά κάπως να αναμειγνύονται. 

Από ποιους καλλιτέχνες έχεις επηρεαστεί;

Όπως  σου είπα και πριν, τον καιρό εκείνο ήταν λίγοι οι artists, αλλά λίγοι και καλοί. Εμείς βλέποντας αυτό που έκαναν ήταν σα να βλέπαμε ένα έργο τέχνης. Το βλέπαμε γεμάτοι ενθουσιασμό προσπαθώντας να αναλύσουμε την τεχνική και τη σύλληψη της ιδέας μέσα από μια φωτογραφία!  Έτσι λοιπόν, κάποιοι καλλιτέχνες του εξωτερικού είχαν μεγάλη επιρροή στους υπολοίπους που τους παρακολουθούσαν από τα περιοδικά της εποχής με πρώτο απ' όλους τον Filip Leu, που για μένα θεωρείται ο guru του tattoo ακόμα και σήμερα. Επίσης, ο Αnil Gupta  που είναι ένας πρωτοπόρος της εποχής και μας έδειξε τι πάει να πει να φέρνεις καινούργιες ιδέες στην τέχνη, κάνοντας εκτός από απίστευτα ρεαλιστικά και πολύ μικρή λεπτομέρεια στο tattoo, κατέχοντας έτσι και την πρώτη θέση στο ρεκόρ Guinness. Αυτό σαν πράξη από μόνο του, δίνει καινούργιο αέρα στην τέχνη, έτσι δεν είναι; Επίσης, εκείνη την εποχή ο Guy Atkinson μας δίδαξε μια νέα μορφή σχεδίου από το μέλλον: Biomechanical σε συνδυασμό με μια πανδαισία χρωμάτων όπου σε έπιανε δέος... Όταν είδαμε και live tattoo του Bernie Luther - που τον είχε φέρει ως guest τότε το Medusa Tattoo - πάνω στον Αντρέα δεν σου λέω τι έγινε (γελάει)...

Υπάρχουν βέβαια και οι πρωτοπόροι της εποχής στην Ελλάδα, που τα tattoos τους ήταν σχολειό από μόνα τους, όπως ο Mike the Athens στην Oriental και Japanese σχολή μαζί με τον Yorg Powell και τον Nico (σ.σ. Νίκο Κατσούλη), καθώς και τον Tas (σ.σ. Tas Danazoglou) και τον Fat στην Blackwork και Tribal σχολή. Θεωρώ ότι όλοι τους εδωσαν τα φώτα σε όλους τους υπολοίπους.

Οφείλω να αναφέρω και ορισμένους μεγάλους ζωγράφους που μου έδωσαν το ερέθισμα να φτάσω εδώ που είμαι, όπως ο MC Escher και ο Alex Grey. 

Η θρησκεία τι ρόλο παίζει για σένα όσον αφορά στο κομμάτι tattoo;

Η θρησκεία αποτελεί κομμάτι προσωπικό. Θέλω να έχω καλή επαφή με το θείο. Θέλω να πιστεύω. Όχι τόσο με την έννοια της θρησκείας, αλλά με το ότι δεν θέλω να χάνω την διάθεσή μου να πηγαίνω κοντά στο θείο. Αυτό είναι σίγουρα κάτι το οποίο με βοηθάει και στην καθημερινότητα και στον τρόπο που δουλεύω και στον τρόπο που σκέφτομαι και στον τρόπο που συναναστρέφομαι και με τους άλλους.

Tattoo πως έμαθες να κάνεις;

Δεν έμαθα, μαθαίνω. Συνεχίζω.

Έκανες apprenticeship;

Έκανα apprenticeship στον Αντρέα, ο οποίος ήταν και πάρα πολύ σκληρός. Κανά χρόνο είχα σίγουρα πολύ τρέξιμο, από καθαριότητας και τουαλέτες, μέχρι καφέδες. Μετά από τον ένα χρόνο ξεκίνησε το πραγματικό apprenticeship.

Όταν πήγα στον Αντρέα, τεχνικά δεν ήξερα τίποτα από tattoo. Ήξερα όμως αρκετά πράγματα από tattoo design. Αρχικά με προσέλαβε για να κάνω σχέδια. Στη συνέχεια, λόγω ζήτησης και με την βοήθεια κάποιων άλλων παιδιών που ήμασταν εκεί το πράγμα προχώρησε.

Ποιοι ήσασταν τότε;

Ήμασταν εκεί διάφοροι... Ο Sake, ο Taki Tsan, ο Luca κ.ά.

Ο Αντρέας ήταν μια πολύ δυνατή φυσιογνωμία στον κόσμο του tattoo. Ήταν πρωτοπόρος για την εποχή του και «παντελονάτος» γιατί ακόμα και τώρα δύσκολα βρίσκεις ανθρώπους που να έχουν λόγο. Αυτό βέβαια ισχύει γενικά, όχι μόνο στον κόσμο του tattoo, αλλά ισχύει και στον κόσμο του tattoo. Ήθελε το tattoo στην Ελλάδα να πάει μπροστά, γι' αυτό είχε κάνει και διάφορες κινήσεις, του στυλ περιοδικό και διάφορα άλλα τα οποία η αλήθεια είναι ότι δεν ήταν το σωστό timing να τα κάνει γιατί οι σκέψεις κι οι πράξεις του ήταν πολύ μπροστά για την εποχή του. Νομίζω ότι αν ζούσε τώρα - Θεός σχωρέστον - κι είχε λίγο διαφορετικά το μυαλό και τη συμπεριφορά του, θα ήταν από τους καλύτερους, τουλάχιστον σε επιχειρηματικό επίπεδο.

Μα και τότε επιχειρηματικά το μαγαζί «σάρωνε» για την εποχή στο πιο mainstream κυρίως κοινό.

Σάρωνε κι η αλήθεια είναι ότι τότε δεν γνωρίζαμε την εξειδίκευση, δεν γνωρίζαμε τα στυλ κι οι γνώσεις που είχαμε ήταν μηδαμινές μπροστά στις γνώσεις που παίρνουν τώρα οι νέοι καλλιτέχνες που έχουν ερεθίσματα με το internet, με τις πληροφορίες, με τις επικοινωνίες, ο ένας με τον άλλον κλπ. Τότε εμείς κολλάγαμε τις βελόνες μόνοι μας, οπότε αυτό είναι μια τέχνη από μόνο του, άρα τι να πούμε για πληροφορίες. Υπήρχε ένα περιοδικό το Tattoo International, που το περιμέναμε κάθε μήνα να έρθει και «ξεκοκαλίζαμε» μέχρι και τον τελευταίο κομπάρσο πίσω απ' τη φωτογραφία, τι τατουάζ έχει, τι φοράει κλπ.. Μιλάμε τώρα ότι ένα περιοδικό ήταν σαν εγκυκλοπαίδεια. Τώρα βέβαια αυτά δεν υπάρχουν.

Πόσο καιρό έμεινες στο Βarcode;

Έκατσα τρεισήμισι χρόνια. Μετά αφού δυστυχώς ή ευτυχώς δεν τα βρήκαμε, ξεκίνησα κι εγώ μόνος μου, μια κίνηση που η αλήθεια είναι πως για τότε, ήταν μια κίνηση ρίσκο. Δεν ήξερα αν θα έχω δουλειά, αν τελικά αξίζει αυτό που κάνω να το κάνω μόνος μου. Όμως είχα πολλή αγάπη γι’ αυτό που έκανα, η αλήθεια είναι ότι δεν ήθελα να φύγω απ' τον Αντρέα αλλά επειδή η συγκυρία ήταν τέτοια με οδήγησε εδώ που είμαι τώρα και νομίζω ότι ήταν το καλύτερο που μπορούσα να κάνω. Όμως ήθελα να δουλεύω μαζί με άλλους καλλιτέχνες, δεν ήθελα να αποξενωθώ και να πω ανοίγω δικό μου μαγαζί, επειδή θέλω να είμαι αφεντικό για παράδειγμα. Ούτως ή άλλως η τέχνη του tattoo είναι επικοινωνιακή είτε μεταξύ των καλλιτεχνών, είτε μεταξύ καλλιτέχνη και πελάτη ας πούμε. Υπάρχει αυτή η ενέργεια η οποία τις πιο πολλές φορές είναι καλή κι όταν είναι κακή καλά είναι να προσέχουμε πολύ τις κινήσεις μας. 

Θεωρείς ότι το apprenticeship είναι απαραίτητο ακόμα και στις μέρες μας;

Θεωρώ πως είναι must. Δεν πιστεύω ότι κάποιος μπορεί απ' το πουθενά να πάρει μοτεράκια και να ξεκινήσει μόνος του στο σπίτι. Εδώ ένα μεγάλο ποσοστό ευθύνης έχει κι ο supplier, γιατί καλώς ή κακώς απ΄ τη μια οι άνθρωποι κοιτάν τη δουλειά τους και καλά κάνουν κι απ' την άλλη όμως, καλό θα ήταν να είναι προσεκτικοί σε ποιους δίνουν πράγματα και τι πράγματα δίνουν. Βέβαια νομίζω ότι όλο αυτό είναι καθαρά και μόνο αδυναμία του νόμου. Όπως σε πάρα πολλά πράγματα στην Ελλάδα έτσι και σ' αυτό, ο νόμος πάσχει. Το apprenticeship πάντως είναι «υποχρεωτικό», με τα καλά του και τα στραβά του. Αποτελεί μεγάλο σχολείο που κανονικά όλοι οι τατουατζίδες πρέπει να το περάσουν.

Τα «στραβά» είναι περισσότερα για το δάσκαλο ή για το μαθητευόμενο;

Εγώ θα έλεγα ότι πιο πολλά στραβά και πιο πολλά μειονεκτήματα έχει κάποιος ο οποίος μαθαίνει στον άλλο, γιατί ο δάσκαλος είναι υπεύθυνος για τον μαθητή. Το πρόβλημα είναι ότι οι νέοι θεωρούν ότι ο μαθητής έχει πιο πολλά αρνητικά κι εκεί παίζεται όλο το παιχνίδι. Γιατί μπορεί να πεις μια κουβέντα κι ο άλλος να θιχτεί ή να του χαλάσεις τον ψυχισμό ή να τον πληγώσεις ή να του προκαλέσεις τραύμα και να τον στείλεις στον ψυχολόγο...

Που να ήμασταν στην Ιαπωνία...

Άστο καλύτερα, αυτά που έχω ακούσει από έναν φίλο μου τατουατζή Ιάπωνα, δεν υπάρχουν! Του στυλ σε παίρνω τρεις το βράδυ στο τηλέφωνο για να μου φέρεις τσιγάρα.

Είναι η υπακοή.

Είναι η υπακοή. Εγώ βέβαια δεν πιστεύω ότι ο δάσκαλος είναι ο δάσκαλος κι ο μαθητής πρέπει να υπακούει σ' αυτά που του λέει ο δάσκαλος. Στην τελική όλοι καλλιτέχνες είμαστε και κανένας δεν θέλει μπάστακα πάνω απ' το κεφάλι του να του δίνει διαταγές. Ωστόσο, θα πρέπει να καταλαβαίνουμε όλοι, και οι πιο παλιοί αλλά και οι καινούριοι, ότι πρέπει να υπάρχει σεβασμός για την τέχνη και τη διάθεση του ανθρώπου που απευθύνεσαι να σου μάθει, γιατί εσύ πας, ο μαθητής πάει και ζητάει να μάθει. Δεν πάει ο δάσκαλος και ζητάει μαθητή. Ο άλλος έρχεται να μάθει και στο τέλος πρέπει να δεχτεί και κάποια "χούγια". Εγώ μιλάω από τη δική μου εμπειρία, όπου αποδεικνύεται ότι τελικά δεν ήταν τόσο "χούγια" αυτά που ήθελε για παράδειγμα να μου περάσει ο Αντρέας. Στην πορεία είδα ότι έπεφτε πολύ μέσα.

Εσύ είχες δικούς σου apprentice;

Τα τελευταία τρία χρόνια συνεργάζομαι στο studio με τον Ant One. Ένα νεαρό σε ηλικία, ωστόσο ταπεινό και εργατικό καλλιτέχνη. Ο Ant One για μένα, είναι αυτό που λέμε «νέο αίμα». Γεμάτος ενέργεια και προθυμία, έτοιμος να υλοποιήσει καινούργιες ιδέες και στησίματα. Απόφοιτος σχεδιαστικής σχολής με σωστές βάσεις και γνώσεις που δεν χρειάζεται εμένα να τον διορθώνω - σχεδιαστικά τουλάχιστον - σε αυτό που τόσο καλά κάνει.

Η αλήθεια είναι ότι έχουν περάσει διάφορα παιδιά από το στούντιο. Δεν θα έλεγα ότι έχουν φύγει με τις καλύτερες εντυπώσεις από εμένα κι ούτε εγώ θα' λεγα ότι έχω τις καλύτερες αναμνήσεις από αυτούς.

Όχι ότι κρατάω κάποια κακία, αλλά θα ήθελα τουλάχιστον όλα τα παιδιά που πηγαίνουν σε ένα στούντιο και κάθονται να μάθουν - όσο κι αν κάτσουν - να μιλάνε με σεβασμό για τον άνθρωπο που τους ανοίγει την πόρτα. Γιατί εμείς ανοίγουμε την πόρτα του σπιτιού μας. Το tattoo είναι η ζωή μου και τα βάζω όλα στην άκρη για να κάνω αυτό το πράγμα. Δηλαδή έχω αφήσει πολύ το κομμάτι της προσωπικής μου ζωής για να το επενδύσω στο κομμάτι του tattoo που τόσο αγαπάω. Γιατί στο τέλος ένα αποτέλεσμα μένει. Το τατουάζ είναι που θα φαίνεται.

Απ' ότι κατάλαβα πιο πολύ έχει να κάνει με το κομμάτι του σεβασμού, συνολικά.

Του σεβασμού συνολικά, όπως το είπες. Καταρχάς έχει να κάνει με το σεβασμό που δείχνεις στο πελάτη σου. Εκεί πιστεύω είναι κι η βασική έννοια του να είσαι apprentice, ότι μαθαίνεις και επενδύεις σε γνώση και σε ενέργεια την οποία αύριο θα τη μεταφέρεις, θα τη μεταδώσεις και θα τη φορέσεις για πάντα στον πελάτη σου. Αυτό είναι κάτι εξαιρετικά βασικό που πρέπει να αποκομίσει κάποιος που μαθαίνει, ότι αυτό που μαθαίνει αύριο θα το μεταφέρει στον πελάτη του - στο δέρμα κάποιου άλλου. Κι αυτό είναι το πιο σημαντικό. Στο τέλος, όπως σου είπα, ένα αποτέλεσμα θα μείνει και καλό είναι αυτό το αποτέλεσμα να είναι όσο πιο καλό, γιατί όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή μας να έχουμε ένα γαμάτο τατουάζ!

Θεωρείς ότι υπάρχει συνειδητοποίηση ως προς την ευθύνη που φέρει όλο αυτό;

Νομίζω πως όχι. Και δε μιλάμε μόνο για την Ελλάδα. Πλέον είναι παγκόσμιο το φαινόμενο. Είναι κίνημα το tattoo, δεν είναι μόνο τέχνη. Νομίζω ότι το αρχέγονο, το πρωτόγονο, η βαθύτερη έννοια του tattoo για τον α ή β λόγο έχει λίγο χαθεί. Είναι και λίγο μόδα, είναι και λίγο τάση, είναι και λίγο έσπασε το ταμπού να κάνουμε tattoo γιατί το' θελα πάντα. Ok όλα καλά είναι, αλλά να μην χάνουμε και την ουσία των πραγμάτων. Η ουσία είναι να βγάλεις από μέσα σου, να εξωτερικεύσεις, κάτι που σε τρώει. Υπάρχει μια αγωνία κι αυτό είναι που θέλει ο πελάτης να βγάλει προς τα έξω. Ο τατουατζής απλά πρέπει να το κάνει με τον καλύτερο τρόπο. 

Βέβαια στη μικρή μας την Ελλαδίτσα, ναι μεν έχουμε καλό επίπεδο, αλλά καλό θα ταν να ανοίξουμε τα μάτια μας και να δούμε λίγο και τι κάνουν στο εξωτερικό. Τι ποιότητα υπάρχει, τι καλλιτέχνες υπάρχουν έτσι ώστε να υπάρχει κι ένα μέτρο σύγκρισης που θα σε κάνει καλύτερο. Είναι ευγενής άμυλα το να κοιτάς και να βλέπεις τον άλλον και να λες «θέλω κι εγώ να φτάσω παραπάνω, θέλω κι εγώ να δώσω κάτι παραπάνω». Νομίζω ότι αυτό κοιτάνε και στο εξωτερικό πάρα πολύ και οι tattoo artists που είναι αξιόλογοι, αλλά κι όλοι οι άνθρωποι που δεν είναι καλλιτέχνες και ψάχνουν να βρουν έναν καλό καλλιτέχνη. Κοιτάνε ποιος είναι πολύ καλός και έχει να δώσει κάτι παραπάνω απ' αυτό που βλέπουμε καθημερινά στο internet κλπ.

Πιστεύεις πως πρέπει να κατέχεις σφαιρική γνώση του tattooing για να' σαι «ολοκληρωμένος» tattooer;

Για μένα είναι σημαντικό κι αυτό. Είναι κομμάτι του apprenticeship δηλαδή. Το να γνωρίσεις τα στυλ, το να μαθαίνεις τα στυλ- μέχρι ενός σημείου διότι αν δεν εξειδικευτείς δεν θα τα μάθεις πραγματικά - και να καταλαβαίνεις τα στυλ. Τι είναι το New School, τι είναι το Old School, τι είναι το Japanese, τι είναι το Tribal, τι είναι το Ornamental, τι είναι το Dotwork κλπ. Ένας καλός tattooer πρέπει να εξιτάρεται από όλα τα στυλ κι όχι μόνο απ' αυτό που κάνει. Δηλαδή επειδή κάνεις ρεαλιστικά, δεν πάει να πει ότι μισείς το Tribal. Δεν είναι καλό για σένα. O τατουατζής πρέπει να αγαπάει με το ίδιο πάθος όλα τα στυλ του tattoo. Και υπάρχουν τόσα πολλά! Τι να πρωτοαγαπήσεις; 

Επειδή όλα είναι κομμάτι του tattoo το να γνωρίζεις όλα τα στυλ, είναι αυτό που σου δίνει το έναυσμα να δώσεις το κάτι παραπάνω σ' αυτό που φτιάχνεις. Δηλαδή το να κάνεις μίξη μιας τεχνικής ή ενός στυλ με ένα άλλο, γεγονός που θα οδηγήσει σε ένα καινούριο αποτέλεσμα το οποίο θα είναι κάτι πρωτόγνωρο, αφού θα βγει κάτι το διαφορετικό. Τις πιο πολλές φορές νομίζω ότι βγαίνει ένα καλό αποτέλεσμα όταν οι tattooers δίνουν την ίδια αγάπη και στα υπόλοιπα στυλ κι όχι μόνο σ' αυτό που κάνουν. Αυτό πιστεύω εγώ. Τώρα βέβαια οι νέοι επειδή υπάρχει η εξειδίκευση ότι ένας ρεαλιστής δεν ασχολείται καν με το να μάθει ένα καινούριο στυλ ή αν δεν του κάνει στο μάτι το πετάει. Για μένα αυτό είναι λάθος.

Εσύ ξεκίνησες κάνοντας «απ’ όλα» και πότε άρχισες να εξειδικεύεσαι στην πορεία; Τι σε τράβηξε ώστε να φτάσεις στο τώρα που κινείσαι σαφώς στο γεωμετρικό;

Συνεχίζω και κάνω απ' όλα, συνεχίζω να κάνω tattoo με τον ίδιο σεβασμό και την ίδια αγάπη όπως τότε που ήμουν μαθητής και έκανα τα πάντα και δεν ήξερα τόσα κι ακόμα δεν γνωρίζω και πόσα δεν ξέρω. Το κάνω με την ίδια αγάπη, αν έρθει μια παλιά μου πελάτισσα και μου πει θέλω να μου γράψεις αυτό το όνομα θα της το κάνω και θα το κάνω με την ίδια αγάπη σαν να της έκανα ολόκληρο το μανίκι. Δεν με πειράζει κι αν θέλεις, δεν το σνομπάρω. Κι η αλήθεια είναι τώρα που το σκέφτομαι ότι κι αυτό ο δάσκαλος μου, μου το πέρασε. Γιατί η κουβέντα του τότε ήταν ότι δείχνω τον ίδιο σεβασμό και στο μυρμήγκι και στον ελέφαντα. Ο κόσμος είναι, ας μου επιτραπεί η έκφραση, περιορισμένης ευθύνης, διότι δεν είναι όλοι καλλιτέχνες ή γνώστες, ούτε και διαθέτουν την ευαισθησία και την κρίση για να καταλαβαίνουν αν αυτό που κάνουν πάνω τους είναι καλαίσθητο. Εκεί έρχεται ο tattoo artists και το πόσο αγαπάει αυτό που θα κάνει στον άλλον. Είναι απλό δηλαδή.

Πως θα χαρακτήριζες το στυλ σου αυτή την στιγμή;

Το στυλ μου αυτή την στιγμή είναι no style, αφού κάνω τα πάντα.

Δεν αρνούμαι τίποτα, παρά μόνο πράγματα που έρχονται σε ρήξη με τα προσωπικά μου πιστεύω. Γενικά, δεν αρνούμαι να κάνω άλλα στυλ tattoo και βέβαια όταν ο άλλος μου δίνει το ελεύθερο να εκφραστώ όπως θέλω και δεν τον νοιάζει αν αυτό που θα πάρει ανήκει σε κάποιους κανόνες, τότε νομίζω ότι είναι και το καλύτερο. 

Βέβαια, όπως σου είπα η εκτεταμένη ενασχόληση μου την τελευταία δεκαετία με το γεωμετρικό που προέκυψε από την αγάπη μου προς την φύση και προς όλη αυτή την ιερή γεωμετρία που υπάρχει γύρω μας την οποία όλοι μας τη βλέπουμε και λίγοι την αντιλαμβανόμαστε, είναι ένα τριπάκι κι άμα το αγαπάς, μετά τριπάρεις ακόμα πιο πολύ. Αντικειμενικά αν μπεις σ' αυτό το τριπάκι, δύσκολα ξεκολλάς. Μέχρι... Ξέρεις, δεν έχει τέλος. Φτάνουμε δηλαδή μέχρι το άτομο και το διασπάμε και γίνεται η καταστροφή και ξαναρχίζουμε ας πούμε. Ξέρεις είναι λίγο περίεργο... αλλά το αγαπάω.

Θεωρείς πιο «σημαντικό» το σχέδιο ή την τεχνική;

Την τεχνική. Η τεχνική είναι πολύ σημαντική και γνωρίζω πολλούς ανθρώπους που δεν είναι πολύ καλοί σχεδιαστές, είναι όμως πολύ καλοί τατουατζίδες. Κι αυτό μας δείχνει ότι η τεχνική κι η αγάπη φέρνουν ένα αποτέλεσμα ίσως καλύτερο από κάποιον που ίσως είναι πολύ καλός καλλιτέχνης, πολύ καλός ζωγράφος, αλλά από τεχνική είναι μέτριος και βέβαια μέτριο θα είναι κι αυτό που θα δώσει και στον πελάτη.

Μεταξύ σας, υπάρχει σεβασμός κι αλληλεγγύη;

Νομίζω ότι μεταξύ μας υπάρχει σεβασμός κι αλληλεγγύη, όχι όμως με όλους. Η αλήθεια είναι ότι δεν είμαι και πολύ fan όλης αυτής της κατάστασης, διότι όλοι καλλιτέχνες είμαστε, οπότε θέλω να πιστεύω ότι όλοι είμαστε ελεύθερα πνεύματα. 

Δε θέλω να πιστεύω ότι υπάρχουν στο χώρο άνθρωποι οι οποίοι κάνουν tattoo για το image του τατουατζή, για τα λεφτά του τατουατζή, για τον τρόπο ζωής του τατουατζή και για όλα αυτά που έρχονται με την φάση του tattoo. Αν και δυστυχώς οι πράξεις ορισμένων, δείχνουν ότι υπάρχουν... Νομίζω ότι οι άνθρωποι που γνωρίζω εγώ κι έχω καλές σχέσεις εγώ, είναι όλοι σεβαστοί, υπάρχει αλληλεγγύη μεταξύ μας και θέλουμε να βοηθήσουμε τους καινούριους καλλιτέχνες, γιατί κι εμείς πάντα διδασκόμαστε κι εμείς κάτι καινούριο θα δούμε απ' την νέα γενιά. Αρκεί όμως να βλέπουμε ότι έχουν τη διάθεση να γίνουν πολύ καλοί σ' αυτό που θέλουν να κάνουν και να φτάσουν εν δυνάμει τα επίπεδα ξένων καλλιτεχνών που έχουν εξελίξει τόσο πολύ τη φάση που θα πρέπει να παίρνουμε κάποια παραδείγματα και να μη κοιτάμε μόνο μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι.

Ναι, άλλα πλέον υπάρχει ένα αρκετά καλό επίπεδο στη χώρα μας.

Ναι, υπάρχει ένα καλό επίπεδο και μάλιστα σε όλα τα στυλ και αυτό είναι προς τιμήν μας. Αυτό όμως δε μας κάνει «διαφορετικούς», ούτε σημαίνει πως πρέπει να επαναπαυθούμε. Αυτό που πιστεύω εγώ ότι πρέπει να κάνουμε, είναι να είμαστε πιο ενωμένοι. Με την έννοια ότι όταν πηγαίνεις για παράδειγμα σε ένα φεστιβάλ στο εξωτερικό, θα πρέπει να αισθάνεσαι περήφανος που είσαι σ' αυτό το φεστιβάλ και εκπροσωπείς. Μπορεί να ακούγεται λίγο γηπεδικό, αλλά η πραγματικότητα είναι αυτή. Γιατί όταν θα κερδίσει ένας Έλληνας ένα βραβείο, θα πούνε «α, ένας Έλληνας κέρδισε ένα βραβείο». Έχει τύχει πολλές φορές και δεν ανεβάζει μόνο το επίπεδο του καλλιτέχνη, αλλά και της χώρας. Δηλαδή αύριο ένας ξένος θα καταλάβει ότι υπάρχουν κάποιοι πολύ καλού επιπέδου τατουατζίδες στην Ελλάδα και θα θελήσει να επισκεφτεί την χώρα για να κάνει ένα tattoo. Κι αυτό είναι σημαντικό, βοηθάμε και τη σκηνή του tattoo και την κοινωνία γιατί αυτός ο άνθρωπος που θα' ρθει θα μείνει σε ένα ξενοδοχείο, θα πάει να φάει σε μια ταβέρνα κλπ. Φέρνεις κόσμο στην χώρα σου κι αυτό νομίζω πως είναι σημαντικό.

Σε επισκέπτονται πελάτες από το εξωτερικό;

Υπάρχουν κάποιοι τρελοί που αφήνουν την χώρα τους για να έρθουν στην ωραία μας την χώρα. Αυτό για μένα είναι μεγάλη τιμή κι αν δουλεύω ήδη πολύ στο στούντιο, αν έρχεται κάποιος από τόσο μακριά, δουλεύω παραπάνω μόνο και μόνο για να δείξω ότι όντως, η απόφασή του ήταν η σωστή.

Τι θα συμβούλευες ένα νέο παιδί που θέλει να ασχοληθεί με το tattooing;

Πρώτα απ' όλα να καταλάβει ότι το να κάνεις tattoo είναι πολύ σημαντικό πράγμα και πως το να αγαπήσεις αυτό που κάνεις, είναι ακόμα πιο σημαντικό. Σίγουρα στον καιρό που ζούμε, το να παρακολουθήσεις κάποια σεμινάρια ή να τελειώσεις κάποια σχολή που να έχει να κάνει με το σχέδιο, νομίζω ότι είναι η βάση του να ξεκινήσεις να κάνεις τατουάζ. Είναι πολύ σημαντικό οι βάσεις σου να είναι γερές και πολύ σημαντικό επίσης τις γνώσεις που θα πάρεις να μην τις πάρεις απ' το internet που τα πιο πολλά από αυτά που δείχνουν είναι ψέμματα, με απώτερο σκοπό δεν ξέρω (γελάει). Δεν ξέρω ποιος είναι ο απώτερος σκοπός του να δείχνεις κάτι χαζό. 

Επίσης, είναι σημαντικό - όπως ανέφερα και πιο πριν - να κάτσουν με έναν άνθρωπο που θα τους δείξει τα βασικά έτσι όπως τα ξέρει αυτός και να μάθουν και πέντε πράγματα για τα υπόλοιπα στυλ του tattoo και να μην κοιτάνε μόνο το τι τους αρέσει. 

Σε προσωπικό επίπεδο, τι σου έχει προσφέρει το tattoo μέχρι σήμερα;

Μου έχει προσφέρει πολλές μα πάρα πολλές ώρες εργασίας (γελάει) και μου έχει προσφέρει και πάρα πολλές εμπειρίες. Μου έχει προσφέρει πάρα πολλή καθαρή ενέργεια, πολλή αγάπη για το συνάνθρωπό μου, πολλή αγάπη για το δέρμα και μου έχει επίσης προσφέρει και εμπειρίες τις οποίες αν δεν έκανα αυτό το επάγγελμα δεν θα τις είχα. Ένα κομμάτι πολύ σημαντικό, το οποίο κι εγώ τα τελευταία χρόνια ανακάλυψα, είναι το να ταξιδεύεις όντας τατουατζής, το να μπορείς να πηγαίνεις σε άλλα μέρη του κόσμου και να ψάχνεις αυτό που πραγματικά αγαπάς. Η αλήθεια είναι ότι έχω χάσει και πάρα πολλά πράγματα από την προσωπική μου ζωή, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που με στεναχωρεί. Στο τέλος όλα επιλογές είναι. Απλά έχω επιλέξει αυτό που κάνω, να το κάνω με όλη μου την καρδιά, με όλο μου τον εαυτό και αυτό απαιτεί ώρες.

Ξυπνάς και κοιμάσαι μ' αυτό.

Ακριβώς, και το αγαπάω και θα το αγαπάω μέχρι τέλους. Το tattoo είναι η ζωή μου. 

Το παντρεύτηκες.

Μαζί με την Ξένια (γελάει).

Η γυναίκα σου η Ξένια σε έχει στηρίξει σε όλο αυτό;

Η αλήθεια είναι ότι η γυναίκα μου με έχει στηρίξει σε όλες μου τις αποφάσεις, καλές ή κακές. Είναι πάντα δίπλα μου, εγώ δεν είμαι πάντα δίπλα της δυστυχώς, λόγω των πολλών ωρών εργασίας. Κι ένα κομμάτι που το Prive Tattoo είναι επιτυχημένο σαν στούντιο, είναι το επικοινωνιακό κομμάτι που αυτό το έχει αναλάβει σχεδόν εξολοκλήρου η Ξένια. Πιστεύω ότι και το επικοινωνιακό κομμάτι είναι πολύ σημαντικό για μια επιχείρηση, και ειδικά το επικοινωνιακό με τους ανθρώπους που έρχονται να κάνουν ένα tattoo. Ποτέ δεν γνωρίζεις ποιος είναι ο λόγος που κάποιος θέλει να κάνει ένα tattoo και πρέπει πάντα σε όλους να δίνουμε την απαραίτητη προσοχή. Είναι κρίμα κάποιος να ζητάει ένα tattoo μικρό ή μεγάλο, ωραίο ή άσχημο - ο καθένας έχει τα γούστα του - και να μη λαμβάνει τη μεταχείριση που πρέπει.

Ο πραγματικός λόγος που είσαι τατουατζής είναι γιατί ο άλλος σε επιλέγει για να του βάλεις κάτι στο σώμα του και σε όλους πρέπει να δίνουμε την απαραίτητη προσοχή όπως και εμείς θα θέλαμε να πάμε κάπου και να μας δώσουν την προσοχή που, ας πούμε, μας αξίζει. Νομίζω ότι είναι καλό να βλέπεις τους ανθρώπους έτσι, σαν να ήσουν εσύ. Άμα όλοι βλέπουμε τον πελάτη μας σαν να ήμαστε εμείς οι ίδιοι αυτός ο πελάτης, τότε νομίζω ότι και τα tattoo μας θα βγαίνουν πιο ωραία. 

Tattoo work & artwork photographs courtesy of Prive Tattoo Studio.

Top